-Που οφείλεται η εμφάνιση των ακτινικών υπερκερατώσεων;

Η κύρια αιτία εμφάνισης είναι η μακροχρόνια απροφύλακτη έκθεση των περιοχών του δέρματος που πάσχουν στην υπεριώδη ακτινοβολία. Το δέρμα μας είναι ένα όργανο με μεγάλη «μνήμη» που εκδηλώνει βλάβες εξαιτίας της αθροιστικής και πολύχρονης επιβλαβούς δράσης του ήλιου.

-Είναι η ακτινική υπερκεράτωση δερματικός καρκίνος;

Η ακτινική υπερκεράτωση σε παθολογοανατομικό επίπεδο είναι ένα υψηλής διαφοροποίησης ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα που δεν προχωρά πέρα από την επιδερμίδα.

Ωστόσο ο όρος καρκίνος είναι βαρύς για μια βλάβη που μπορεί να παραμείνει για πάρα πολλά χρόνια χωρίς χειροτέρευση. Συνεπώς με βάση την κλινική συμπεριφορά της ακτινικής κεράτωσης προτιμούμε να την θεωρούμε σαν προκαρκινική βλάβη.

Ουσιαστικά η εμφάνιση τέτοιων βλαβών είναι ένα καμπανάκι προειδοποίησης για τον ασθενή. Σημαίνει ότι το δέρμα έχει πλέον εξαντλήσει τις αντοχές του στην υπεριώδη ακτινοβολία και χρειάζεται προστασία, θεραπεία και παρακολούθηση.

-Πως θεραπεύονται οι ακτινικες υπερκερατωσεις;

Συνήθως αντιμετωπίζουμε τις ακτινικές υπερκερατώσεις  με συντηρητικές και επεμβατικές μεθόδους. Ωστόσο το θεραπευτικό πλάνο είναι μακρύ. Κι αυτό ιδιαίτερα σε περίπτωση που οι βλάβες είναι πολλές.

Τα κυριότερα συντηρητικά μέσα  είναι

• Τοπικά σκευάσματα με ρετινοειδή
• Τοπική εφαρμογή δικλοφενάκης
• Τοπική εφαρμογή ανοσοτροποποιητικών ουσιών (ιμικουιμόδη, ingenol mebutate, 5-FU)
• 5-ALA ή M-ALA για φωτοδυναμική θεραπεία με χρήση ειδικής λάμπας ή ηλιακού φωτός

Οι συντηρητικές μέθοδοι θεραπείας είναι εξαιρετικά δημοφιλείς σε «θεραπείες πεδίου». Δηλαδή τις εφαρμόζουμε σε περιοχές που πάσχουν βαριά από πολλαπλές ακτινικες υπερκερατωσεις.

Τα κυριότερα επεμβατικά μέσα είναι

• Κρυοθεραπεία
• Δερμοαπόξεση
• Καυτηριασμός με λέιζερ διοξειδίου CO₂
• Καυτηριασμός με διαθερμοπηξία

Με τις επεμβατικές μεθόδους στοχεύουμε στην καταστροφή συγκεκριμένων βλαβών.

Συχνά ένας συνδυασμός επεμβατικών και συντηρητικών μεθόδων θεραπείας είναι απαραίτητος για να επιτύχουμε ένα καλό αποτέλεσμα.

-Πως θεραπεύουμε μια ακτινική υπερκεράτωση με κρυοθεραπεία;

Η κρυοθεραπεία είναι η πιο κοινή επεμβατική μέθοδος καταστροφής μιας τέτοιας βλάβης. Ο δερματολόγος κάνει εφαρμογή υγρού αζώτου πάνω στη βλάβη. Η θεραπεία είναι γρήγορη και δεν θέλει αναισθησία. Το αίσθημα κατά την εφαρμογή είναι ένα καλώς ανεκτό τσίμπημα. Αμέσως μετά από 24 ώρες στην περιοχή ένα ξερό κακάδι κάνει την εμφάνιση του. Φεύγει μόνο του μετά από λίγες μέρες. Το καινούργιο δέρμα είναι ροδαλό και χρειάζεται αντηλιακή προστασία.

Προτιμούμε να αποφεύγουμε κρυοθεραπεία τους θερινούς μήνες.

-Πόσο συχνά υποτροπιάζει μια ακτινική υπερκεράτωση;

Η ακτινική υπερκεράτωση είναι ιδιαίτερα «πεισματάρα» και ανθεκτική στην θεραπεία. Ο λόγος είναι ότι είναι πολύ δύσκολή η πλήρης καταστροφή όλων των μεταλλαγμένων από την υπεριώδη ακτινοβολία επιδερμιδικών κυττάρων. Για αυτό μακρά θεραπευτικά πλάνα με πολλές συνεδρίες καυτηριασμού και χρήση τοπικών αγωγών είναι απαραίτητα.

-Πόσο συχνά εξελίσσεται μια ακτινική υπερκεράτωση σε καρκίνο δέρματος;

Η πιθανότητα αλλαγής μιας ακτινικής υπερκεράτωσης σε ακανθοκυτταρικό καρκίνο δέρματος είναι μικρή. Ωστόσο συχνά περιοχές με πολλές και αθεράπευτες βλάβες εμφανίζουν συχνότερα δερματικό καρκίνο. Γι’ αυτό η τακτική παρακολούθηση και θεραπεία αυτών των βλαβών είναι απαραίτητη.

–Προφυλακτικά μέσα για ασθενείς με ακτινικες υπερκερατωσεις

Στους ασθενείς με ακτινικές υπερκερατώσεις είναι απαραίτητη η χρήση προφύλαξης από τον ήλιο. Συνιστάται η χρήση αντηλιακού με υψηλό δείκτη προστασίας (SPF>50). Επίσης όσοι δουλεύουν την ύπαιθρο πρέπει να χρησιμοποιούν καπέλο και ρούχα με μακριά μανίκια

Το άρθρο Ακτινικες Υπερκερατωσεις εμφανίστηκε πρώτα στο Δερματολoγικό Ιατρείο Άστρους.

Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα είναι ο πιο κοινός δερματικός καρκίνος. Το βλέπουμε κυρίως σε φωτοεκτεθειμένες περιοχές του δέρματος και κυρίως στο πρόσωπο, το λαιμό, την πλάτη και τη ραχιαία επιφάνεια των χεριών. Κάνει την εμφάνισή του συνήθως μετά τα 40 χρόνια.

-Ποιοι παράγοντες ευνοούν την εμφάνιση βασικοκυτταρικού καρκινώματος στο δέρμα;

Η εμφάνιση  βασικοκυτταρικού καρκινώματος ή επιθηλίωματος είναι συνήθως αποτέλεσμα ενός συνδυασμού ηλικίας γενετικών, ανοσολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. ‘Έτσι άτομα μεγάλης ηλικίας, με ιστορικό μακράς έκθεσης σε υπεριώδη ακτινοβολία, με ιστορικό επαφής με χημικούς παράγοντες ή φυτοφάρμακα και με οικογενειακό ιστορικό πολλαπλών επιθηλιωμάτων είναι υποψήφιοι για εμφάνιση επιθηλιώματος σε κάποια φάση της ζωής τους.

Επίσης άτομα με ιστορικό αλόγιστης έκθεσης στον καλοκαιρινό ήλιο ή σε καμπίνες μαυρίσματος εμφανίζουν βασικοκυτταρικό καρκίνωμα ακόμη και σε μικρότερη ηλικία.

-Πως εμφανίζεται το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα ή επιθηλίωμα;

Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα μπορεί να εμφανιστεί με διάφορες μορφές. Κατά κανόνα δεν πονάει. Η εμφάνισή του μπορεί να μπερδεύει. Μπορεί να μοιάζει με θολωτή βλάβη σαν «σπυρί» ή «ελιά» που μεγαλώνει αργά ή γρήγορα. Μπορεί να μοιάζει με πληγή που δεν κλείνει αλλά ματώνει συνεχώς και βαθαίνει. Ή με κακάδι που πέφτει και ξανασχηματίζεται συνεχώς στο ίδιο σημείο.

-Πως διαγιγνώσκουμε το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα ή επιθηλίωμα;

Η διάγνωση μπορεί να μπορεί πολλές φορές να τεθεί με μια απλή κλινική εξέταση. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων ο δερματολογος μπορεί να αναγνωρίσει την ύποπτη βλάβη. Άλλες φορές πάλι η διάγνωση μπορεί να είναι πιο δύσκολη και να μπερδέψει και το πιο έμπειρο μάτι. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται η ιστολογική επιβεβαίωση μιας διαγνωστικής punch βιοψίας.

-Πως θεραπεύουμε το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα;

Η μορφή, η θέση και το μέγεθος της βλάβης καθορίζουν και τη θεραπευτική στρατηγική. Έτσι στην περίπτωση του επιθηλιώματος οι θεραπευτικές επιλογές είναι οι εξής:

• Χειρουργική αφαίρεση και ιστολογική εξέταση. Είναι η μέθοδος εκλογής για αφαίρεση βλαβών. Την κάνουμε εύκολα με τοπική αναισθησία στο ιατρείο. Αφαιρούμε τη βλα΄βη και ράβουμε τα υγιή όρια μεταξύ τους. Η ιστολογική εξέταση επιβεβαιώνει ότι η αφαίρεση είναι πλήρης κι ότι το οπτικά υγιές δέρμα είναι καθαρό από καρκινικά κύτταρα και σε μικροσκοπικό επίπεδο.
• Δερμοαπόξεση και καυτηριασμός. Σε αυτή την περίπτωση αφαιρούμε τη βλάβη με ειδικό εργαλείο (ξέστρο) και καυτηριάζουμε τη βάση
• Κρυοχειρουργική. Εδώ καταστρέφουμε τη βλα΄βη μέσω ψύξης.
• Φωτοδυναμική θεραπεία. Την χρησιμοποιούμε κυρίως για μικρές κι επιφανειακές καρκινικές βλάβες.
• Τοπική ανοσοθεραπεία. Ο ασθενής εφαρμόζει τοπικό σκεύασμα (ιμικουιμόδη) για πολλές ημέρες επί της βλάβης. Κινητοποιεί την άμυνα του οργανισμού με σκοπό αυτή να καταστρέψει το επιθηλίωμα. Την συνδυάζουμε με άλλες θεραπευτικές μεθόδους (π.χ. κρυοθεραπεία).
• Χειρουργική αφαίρεση με τεχνική Mohs. Την εφαρμόζουμε σε περιπτώσεις βλαβών με δυσδιάκριτα όρια ή ιστορικό υποτροπών μετά από απλές χειρουργικές εκτομές. Στην ουσία κατά τη διάρκεια του χειρουργείου εκτελούμε ταυτόχρονα και ιστολογικό έλεγχο των χειρουργικών ορίων για να διασφαλίσουμε ότι ο καρκίνος δεν θα υποτροπιάσει. Είναι απαιτητική κι ακριβή μέθοδος.
• Χημειοθεραπεία με vismodegib. Σε περιπτώσεις εμφάνισης πολλαπλών επιθηλιωμάτων ή ιδιαίτερης τεχνικής δυσκολίας για χειρουργική αφαίρεση υπάρχει η θεραπευτική επιλογή της λήψης ενός από του στόματος εκλεκτικού αναστολέα του μονοπατιού hedgehog. Η λήψη του μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του μεγέθους ή και εξαφάνιση της βλάβης. Λόγω υψηλού κόστους είναι ένα θεραπευτικό μέσον που χρησιμοποιείται με φειδώ.

-Ποια είναι η πρόγνωση του βασικοκυτταρικού επιθηλιώματος;

Το βασικοκυτταρικό επιθηλίωμα είναι μορφή καρκίνου που συνήθως δε δίνει μεταστάσεις παρά μόνο σε βαριά παραμελημένες περιπτώσεις. Συνήθως η αντιμετώπιση της βλάβης σημαίνει και θεραπεία από τη νόσο. Για αυτό το λόγο και τα ποσοστά πλήρους ίασης είναι πολύ υψηλά. Ωστόσο πρέπει να κάνουμε τακτικό επανέλεγχο του πάσχοντος καθώς υπάρχει πιθανότητα τοπικής αναζωπύρωσης αλλά και εμφάνισης νέου επιθηλιώματος σε άλλη θέση. Επίσης η χρήσης αντηλιακής κρέμας με υψηλό δείκτη προστασίας θεωρείται απαραίτητη

Ειδικότερα για τους νεότερους ασθενείς η εμφάνιση ενός επιθηλιώματος δεν είναι φυσικά απειλητική για τη ζωή τους. Ωστόσο είναι ένα προειδοποιητικό «καμπανάκι» για αλλαγή του lifestyle κυρίως σε σχέση με την έκθεση στον ήλιο και την υπεριώδη ακτινοβολία.

Το άρθρο Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα ή επιθηλίωμα εμφανίστηκε πρώτα στο Δερματολoγικό Ιατρείο Άστρους.

Ξεκινάμε πάντα από το τι μπορούμε να έχουμε μαζί μας:

1)Αντηλιακό γαλάκτωμα ή κρέμα κατάλληλα για την ηλικία και τον τύπο του δέρματός μας. Να θυμόμαστε ότι τα παιδιά χρησιμοποιούν ΜΟΝΟ παιδικά αντηλιακά με ανόργανα φίλτρα και παχιά στρώση στο δέρμα τους. Οι ενήλικες μπορούν να χρησιμοποιούν αντηλιακό ενηλίκων με ευρεία κάλυψη για UVA και UVB ακτινοβολία και οπωσδήποτε με δείκτη προστασίας SPF τουλάχιστον 30. Επίσης τα αντηλιακά πρέπει να ταιριάζουν και με τον τύπο του δέρματός μας. Έτσι τα λιπαρά δέρματα χρειάζονται προϊόντα με πιο mat υφή από τα κανονικά ή ξηρά, ενώ σε περιπτώσεις ακμής πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο αντηλιακά κατάλληλα για δέρματα με τάσεις ακμής. Δε ξεχνάμε ότι το αντηλιακό χρειάζεται περίπου 15-20 λεπτά για να απορροφηθεί, εφαρμόζεται ανά δίωρο κυρίως τις ώρες υψηλής επικινδυνότητας 11πμ-4μμ και ανανεώνεται πάντα μετά τη βουτιά στη θάλασσα κυρίως στα παιδιά.

2)Προϊόντα περιποίησης after sun. Φροντίζουν και ενυδατώνουν το δέρμα ενώ βοηθούν στην ταχεία αντιμετώπιση των ηλιακών εγκαυμάτων πρώτου βαθμού που είναι πάρα πολύ συχνά το καλοκαίρι. Τα προϊόντα περιποίησης  after sun είναι σε μορφή γαλακτώματος κι ανανεώνονται όσο συχνά το απαιτεί το ταλαιπωρημένο δέρμα. Συχνά τα μπερδεύουμε με το αντηλιακό, ωστόσο διαφέρουν. Ανακουφίζουν από τον πόνο και τη φαγούρα, βοηθούν στο γρήγορο ξεκοκκίνισμα και προλαμβάνουν το ξεφλούδισμα και τις πανάδες.

3)Κρέμα για αντιμετώπιση τσιμπημάτων από έντομα ή τσούχτρες. Ιδανικοί είναι οι συνδυασμοί κορτικοειδούς και αντιβιοτικού κι εφαρμόζονται 2 ή 3 φορές την ημέρα. Ο συνδυασμός φουσιδικού + βηταμεθαζόνης είναι κατάλληλος για βρέφη ενώ ο πολύ αποτελεσματικός γενταμυκίνης + βηταμεθαζόνης είναι κατάλληλος μετά τα 2 έτη. Η  εφαρμογή τζελ Διμεθινδένης που είναι διαδεδομένη λόγω της ανακουφιστικής της δράσης από τη φαγούρα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο αρχικά κι όχι στη συνέχεια γιατί μπορεί να πυροδοτήσει η ίδια δερματίτιδα ενώ δεν αντιμετωπίζει πιθανές μολύνσεις.

4)Εντομοαπωθητικά σπρέι και κρέμες κατάλληλα για παιδιά και ενήλικες. Δεν ξεχνάμε ότι τα κουνούπια είναι φορείς ασθενειών και τα τελευταία χρόνια της κρίσης οι προληπτικοί υγειονομικοί ψεκασμοί έχουν ατονήσει….Προϊόντα με σιτρονέλα και άλλα αιθέρια έλαια είναι αποτελεσματικά χωρίς να προκαλούν ερεθισμούς. Τα  εφαρμόζουμε σημειακά σε ακάλυπτα μέρη του σώματός μας  και ανανεώνουμε ανά δίωρο.

Τα παραπάνω προϊόντα δεν επηρεάζονται από τη θερμοκρασία και μεταφέρονται πολύ εύκολα παντού. Σε περίπτωση που χρειαστείτε πιο ειδικές οδηγίες καλύτερο είναι να συμβουλευτείτε το Δερματολόγο σας έστω και τηλεφωνικά προτού πραγματοποιήσετε την επίσκεψη στο τοπικό φαρμακείο. Καλό καλοκαίρι!

Το άρθρο Μαζί το καλοκαίρι (αντηλιακό και όχι μόνο…)! εμφανίστηκε πρώτα στο Δερματολoγικό Ιατρείο Άστρους.

Οι καφέ κηλίδες ή εφηλίδες είναι τα καφέ σημάδια που εμφανίζονται προοδευτικά σε φωτοεκτεθειμένα σημεία του σώματος . Οι καφέ κηλίδες είναι τα πιο γνωστά και εύκολα αναγνωρίσιμα σημάδια της δερματικής γήρανσης ή “δερματοπόρωσης”. Οι καφέ κηλίδες δεν αφορούν μόνο ηλικιωμένους αλλά και άτομα νεότερων ηλικιών με ιστορικό έκθεσης στον ήλιο ή οικογενειακή προδιάθεση. Οι καφέ κηλίδες είναι  επίπεδα σημάδια όρια και χρώμα σε διάφορες αποχρώσεις του καφέ. Αποτελούν καλοήθεις υπερπλασίες των κυττάρων της επιδερμίδας και είναι εντελώς επιφανειακές. Οι περιοχές που εντοπίζονται κυρίως  είναι το πρόσωπο, η ραχιαία επιφάνεια των χεριών, τα άκρα και η πλάτη. Οι καφέ κηλίδες έχουν την τάση να εμφανίζονται και να πολλαπλασιάζονται με το χρόνο.

-Καφε σημαδια και παναδες. Είναι το ιδιο;

Ο όρος «πανάδες» χρησιμοποιείται από το ευρύ κοινό εννοώντας ένα ευρύ φάσμα δυσχρωμιών του προσώπου και του σώματος. Έτσι ο όρος πανάδες χρησιμοποιείται στην περίπτωση των καφέ σημαδιών/εφηλίδων. Επίσης χρησιμοποιείται και στην περίπτωση του μελάσματος. Το μέλασμα μπορεί πολλές φορές να συγχέεται με τις εφηλίδες αλλά είναι τελείως διαφορετικό πράγμα. Το μέλασμα οφείλεται σε υπερπαραγωγή μελανίνης από τα μελανινοκύτταρα των φωτοεκτεθειμένων περιοχών. Συνεπώς δεν έχει καμία σχέση με την υπερπλασία των επιδερμιδικών κυττάρων.

Αυτή η διαφορά έχει σημασία στη θεραπεία. Όπως θα δούμε παρακάτω τα καφέ σημάδια αντιμετωπίζονται με επιτυχία με τη βοήθεια συντηρητικών κι επεμβατικών μεθόδων. Αντίθετα το μέλασμα έχει άλλη στρατηγική αντιμετώπισης.

-Πως αφαιρούνται οι καφέ κηλίδες;

Στόχος του δερματολόγου είναι να απαλλάξει τον ασθενή του από τα αντιαισθητικά καφέ σημάδια που δίνουν την εντύπωση του γήρατος πολλές φορές άδικα. Αυτό μπορεί να γίνει με συντηρητικά μέσα ή με επεμβατικές μεθόδους.

Στα συντηρητικά μέσα περιλαμβάνονται θεραπείες με εφαρμογή κρεμών που περιέχουν λευκαντικούς ή απολεπιστικούς παράγοντες (οξέα φρούτων, ρετινόλη). Έχουν αποτελεσματικότητα στις ανοιχτόχρωμες κηλίδες και μόνο μετά από μακρά περίοδο εφαρμογής. Χρησιμοποιούνται και σαν θεραπεία συντήρησης μετά από επεμβατικές μεθόδους.

Υπάρχουν επεμβατικές μέθοδοι όπως ο καυτηριασμός με κρυοθεραπεία . Η κρυοθεραπεία χρησιμοποιείται κατά κόρον και είναι αποτελεσματική για τις εφηλίδες. Στόχος της είναι η καταστροφή κι αποκόλληση μέρους ή ολόκληρης της εφηλίδας μετά από μία ή περισσότερες εφαρμογές. Ωστόσο ενέχει τον κίνδυνο εμφάνισης σημαδιών και μόνιμων δυσχρωμιών.

Δοκιμασμένη και αποτελεσματική είναι και η εφαρμογή χημικών πήλινγκ στις καφέ κηλίδες. Απαιτείται μια σειρά συνεδριών με μεσοδιαστήματα 3-4 εβδομάδων. Κάθε συνεδρία επιτυγχάνει την αφαίρεση ενός μέρους της πανάδας μέσω ελεγχόμενης απολέπισης. Η εφαρμογή πήλιγνκ βοηθά κυρίως σε φωτογηρασμένες περιοχές με πάρα πολλές καφέ κηλίδες. Ως μέθοδος έχει εποχιακούς περιορισμούς.

Στο ιατρείο μας η θεραπεία εκλογής είναι η laser αφαίρεση των καφέ κηλίδων.

-Πως αφαιρει το λεΪζερ τις εφηλίδες;

Το εξειδικευμένο Q-switched Alexandrite laser φροντίζει ώστε η αφαίρεση των εφηλίδων να γίνεται πλήρως χωρίς να βλάπτεται το υποκείμενο δέρμα εξασφαλίζοντας ένα άριστο αισθητικά αποτέλεσμα. Η εφαρμογή είναι ταχεία και με άμεσο αποτέλεσμα. Ο ασθενής ξαπλώνει και φοράει ειδικά προστατευτικά γυαλιά. Συνήθως δεν απαιτείται τοπική αναισθητική κρέμα αλλά μπορεί να εφαρμοστεί αν χρειαστεί. Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας ο ασθενής νιώθει μικρά τσιμπήματα. Το ανεπιθύμητο σημάδι απορροφά την εφαρμοζόμενη ενέργεια του laser και στη θέση του εμφανίζεται μια μικρή κρούστα. Το σημείο δεν πρέπει να βραχεί για ένα εικοσιτετράωρο και μπορεί να συνοδεύεται από πολύ ήπια φαγούρα. Τοπικά μπορούν να εφαρμοστούν ανακουφιστικές κομπρέσες αρχικά και επουλωτική κρέμα μετά. Η κρούστα αφήνεται να πέσει μόνη της μετά από λίγες μέρες αποκαλύπτοντας νέο υγιές δέρμα χωρίς σημάδια και δυσχρωμίες! Η μόνη φροντίδα που χρειάζεται είναι η προστασία του νέου δέρματος με αντηλιακό. Δείτε εδώ πώς γίνεται η αφαίρεση καφέ σημαδιών με laser.

Άσχετα με τη μέθοδο αφαίρεσης είναι απαραίτητο  να μην υπάρχει έκθεση στον ήλιο για λίγες εβδομάδες μετά τη θεραπεία.

Το άρθρο Καφέ κηλίδες-θεραπεία με laser εμφανίστηκε πρώτα στο Δερματολoγικό Ιατρείο Άστρους.

Η ροδόχρους ακμή ή ροδόχρους νόσος είναι μια κοινή φλεγμονώδης δερματοπάθεια. Κύριο χαρακτηριστικό της η μόνιμη κοκκινίλα στο πρόσωπο κυρίως στα μάγουλα αλλά και  στο μέτωπο, το πηγούνι, τη μύτη, το στέρνο και τα βλέφαρα. Για μεγάλο χρονικό διάστημα πριν τη μόνιμη ερυθρότητα ο ασθενής μπορεί να εμφανίζει παροδική ερυθρότητα κατά την  άσκηση ή την συναισθηματική φόρτιση, το λεγόμενο «ερύθημα της αιδούς».

Προσβάλλει συχνότερα τις γυναίκες και τις ηλικίες μεταξύ 30-50 ετών. Έχει μια μακρά πορεία εξέλιξης και ταλαιπωρεί πολύ κόσμο.

Η ροδόχρους ακμή ονομάζεται και ”ακμή των ενηλίκων” ωστόσο δεν πρέπει να την μπερδεύουμε με την κοινή ακμή.

Πώς εμφανίζεται;

Τα συμπτώματα ποικίλουν σε μεγάλο βαθμό. Με βάση την κλινική εικόνα η ροδόχρους νόσος χωρίζεται σε 4 υπότυπους προοδευτικά μεγαλύτερης βαρύτητας:

• Υπότυπος ή στάδιο 1. Μόνιμη κοκκινίλα στο πρόσωπο και ευρυαγγείες.
• Υπότυπος ή στάδιο 2. Μόνιμη κοκκινίλα στο πρόσωπο και σπυριά σαν της ακμής (φλυκταινίδια)
• Υπότυπος ή στάδιο 3. Μόνιμη κοκκινίλα στο πρόσωπο, σπυριά, και πάχυνση του δέρματος με ίνωση και διατεταμένους σμηγματογόνους αδένες (σχηματισμός φυμάτων) που παραμορφώνουν το πρόσωπο.
• Υπότυπος ή στάδιο 4. Προσβολή βλεφάρων και επιπεφυκότων με ερυθρότητα, πρήξιμο, φαγούρα ή και πόνο. Μπορεί να οδηγήσει σε διαταραχές όρασης.

Συνήθως η νόσος εξελίσσεται αργά από το 1^ο στα επόμενα στάδια.

Ποια είναι η αιτία;

Η επιστήμη δεν έχει κατορθώσει να βρει την αιτία εμφάνισης της ροδόχρου ακμής. Κατά καιρούς έχουν ενοχοποιηθεί γενετικοί, ανοσολογικοί ή μικροβιακοί παράγοντες χωρίς να έχει δοθεί οριστική απάντηση. Διερευνάται ακόμη κι ο ρόλος ενός παρασίτου (demodex folliculorum) στην εμφάνιση της πάθησης.

Μολαταύτα είναι καλά γνωστό το τι μπορεί να πυροδοτήσει την εμφάνιση της νόσου:

• ήλιος
• θερμές πηγές ενέργειας (τζάκια, καλοριφέρ, υδρατμοί)
• συγκεκριμένες τροφές (π.χ. μπαχαρικά)
• κόκκινο κρασί και γενικά η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
• άγχος
• έντονη σωματική άσκηση
• εμμηνόπαυση
• πολύ ζεστά ροφήματα
• συγκεκριμένα καλλυντικά

Υπάρχει οριστική θεραπεία;

Δυστυχώς δεν έχει βρεθεί οριστική θεραπεία για τη ροδόχρου ακμή. Η ροδ΄όχρους νόσος είναι μια χρόνια ασθένεια. Η στρατηγική αντιμετώπισης στηρίζεται σε φαρμακευτικές ή επεμβατικές θεραπείες και σε μέτρα αποφυγής των παραγόντων που πυροδοτούν μια έξαρση.

Ο δερματολόγος έχει σαν τελικό στόχο είτε να κάνει τη νόσο πιο ήπια είτε να επιτύχει πλήρη ύφεση. Ίσως τελικά ο ασθενής να απαλλαγεί από μια μακρά φαρμακευτική αγωγή. Ωστόσο τα μέτρα προστασίας από επιβαρυντικούς παράγοντες είναι μόνιμα καθώς η νόσος μπορεί να υποτροπιάσει.

Πώς αντιμετωπίζεται η ροδοχρους νοσος;

Ο ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας είναι τα μέτρα αποφυγής των εκλυτικών παραγόντων δηλαδή αποφυγή ύποπτων τροφών, έκθεσης σε πηγές θερμότητας και κυρίως ηλιοπροστασία με αντηλιακό 12 μήνες το χρόνο.

Τα θεραπευτικά μέσα που διαθέτει  η δερματολογία είναι πολλά:

• τοπικά ή από του στόματος ρετινοειδή
• τοπικά ή από του στόματος αντιβιοτικά
• καθαριστικές ή αντισηπτικές λοσιόν
• καλλυντικές κρέμες για την αντιμετώπιση της κοκκινίλας
• laser θεραπείες για αντιμετώπιση της κοκκινίλας
• διόρθωση παραμορφωτικών βλαβών (π.χ. ρινοφύματος) με χειρουργική επέμβαση, δερμοαπόξεση ή καυτηριασμό με laser. Σε πιθανή υποψίας προσβολής των ματιών η αντιμετώπιση γίνεται σε συνεργασία με οφθαλμίατρο.

Πώς θεραπεύεται η ροδοχρους ακμή με laser;

Για την αντιμετώπιση της κοκκινίλας η σύγχρονη δερματολογία διαθέτει ένα αποτελεσματικό  και ασφαλές μέσο, τη θεραπεία με laser χρωστικής (pulse dye laser- PDL). Στο ιατρείο μας διαθέτουμε το κορυφαίο laser PDL VBeam Perfecta™. H φιλοσοφία της θεραπείας στηρίζεται στην ικανότητα του laser να εκπέμπει ενέργεια συγκεκριμένου μήκους κύματος ώστε να απορροφάται από το ερυθρό αιμοσφαίριο και άρα από τις ευρυαγγείες που προκαλλούν το μόνιμο ερύθημα στην ροδόχρου νόσο.

Αμέσως μετά τη θεραπεία η περιοχή εμφανίζει ένα μελάνιασμα ή ακόμη και κατά τόπους στικτές μικροσκοπικές αιμορραγιές και φουσκάλες. Όλα υποχωρούν χωρίς να αφήσουν σημάδι σε λίγες ημέρες. Απαραίτητη προϋπόθεση ή ηλιοπροστασία με αντηλιακό υψηλού δείκτη προστασίας σε όλη τη διάρκεια της αποθεραπείας. Απαιτούνται 1-3 συνεδρίες με επανάληψη ανά 6-8 εβδομάδες για την πλήρη εξαφάνιση των ευρυαγγειών. Καλό είναι η  laser θεραπεία συνήθως να ολοκληρώνεται τους χειμερινούς μήνες. Έτσι ο ασθενής έχει πιάσει ένα καλό επίπεδο το οποίο και συντηρεί τους «επικίνδυνους» για φούντωμα θερινούς μήνες.

Το άρθρο Ροδόχρους Ακμή ή Ροδόχρους νόσος εμφανίστηκε πρώτα στο Δερματολoγικό Ιατρείο Άστρους.

Το μέλασμα (κοινώς ¨πανάδα¨) είναι ένα πολύ συχνό πρόβλημα στη δερματολογία. Αφορά στην εμφάνιση καφέ-γκρι κηλίδων σε ηλιοεκτεθειμένα σημεία όπως το πρόσωπο αλλά και το ντεκολτέ ή οι πήχεις. Προσβάλλει συχνότερα τις γυναίκες και τους σκούρους φωτότυπους δέρματος. Δεν εμφανίζει ενοχλήματα. Πρόκειται  για αμιγώς αισθητικό πρόβλημα.

Ποιες είναι οι αιτίες του μελάσματος;

Η βασική αιτία είναι ακόμη αδιευκρίνιστη. Για κάποιο λόγο σε ορισμένους ασθενείς τα μελανινοκύτταρα παθαίνουν «ακράτεια μελανίνης» δηλαδή παράγουν υπερβολικά μεγάλες ποσότητες «χρώματος». Αυτοί οι ασθενείς είναι κυρίως γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και με σκούρο δέρμα.

Γνωρίζουμε όμως πολύ καλά ποιοι παράγοντες πυροδοτούν την εμφάνιση των πανάδων:

1. Υπεριώδης ακτινοβολία: Τα μελανινοκύτταρα του δέρματος είναι ευαίσθητα στη δράση του ήλιου. Η «ακράτεια μελανίνης» επιδεινώνεται τους θερινούς μήνες ενώ είναι ηπιότερη το χειμώνα. Αυτός είναι και ο λόγος που το μέλασμα υποτροπιάζει κάθε καλοκαίρι.
2. Ορμονικές αλλαγές: Συχνά οι πανάδες πρωτοεμφανίζονται κατά τη διάρκεια μιας εγκυμοσύνης ή μετά από αυτήν («μάσκα της εγκυμοσύνης» είναι ο όρος στη δερματολογία). Επίσης κατά την εμμηνόπαυση μπορεί να δούμε μείωση ή και εξαφάνιση των πανάδων. Ο λόγος είναι η ευαισθησία των μελανινοκυττάρων στη δράση των οιστρογόνων που παράγονται από τον οργανισμό.
3. Αντισυλληπτικά: Η λήψη αντισυλληπτικών δηλαδή η χορήγηση ορμονών για ιατρικούς λόγους ή ως μέσο αντισύλληψης μπορεί να πυροδοτήσει μέλασμα.
4. Καλλυντικά και θεραπείες περιποίησης: Η χρήση σκευασμάτων που ερεθίζουν το δέρμα ή επεμβατικές θεραπείες περιποίησης χωρίς τη χρήση αντηλιακού μπορεί να οδηγήσουν στην εμφάνιση πανάδων.

Πώς γίνεται η διάγνωση του μελάσματος;

Η διάγνωση του μελάσματος είναι απλή για το δερματολόγο και στηρίζεται στην κλινική εξέταση. Το πόσο βαθιά στο δέρμα φτάνει η αυξημένη εναπόθεση μελανίνης φαίνεται με μια ειδική μέθοδο εξέτασης που γίνεται με τη βοήθεια της ειδικής λυχνίας του Wood. Το βάθος  μπορεί να έχει σημασία τόσο στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας όσο και στην πρόγνωση. Όσο πιο  βαθιά η εναπόθεση χρωστικής τόσο πιο δύσκολη και μακροχρόνια η αγωγή.

Ποιες είναι οι διαθέσιμες  θεραπείες για το μέλασμα;

Καταρχήν να ξεκαθαρίσουμε ότι στο μέλασμα μπορούμε να πετύχουμε πλήρη αλλά όχι οριστική ύφεση. Κι αυτό γιατί η ευαισθησία των μελανινοκυττάρων σε πιθανή επανέκθεση στον ήλιο συνεχίζει να υπάρχει και θα εκδηλωθεί αν δε λάβουμε τα κατάλληλα μέτρα.

H δερματολογία διαθέτει πλέον μια ποικιλία θεραπευτικών μέσων για την παναδα. Τα κυριότερα είναι:

• Υδροκινόνη. Ισχυρή λευκαντική ουσία σε μορφή κρέμας μόνη της ή σε συνδυασμό με άλλες λευκαντικές ουσίες (μείγμα  Klingman). Η αγωγή διαρκεί τουλάχιστον 2 μήνες. Ποτέ μαζί με εγκυμοσύση ή θηλασμό.
• Τοπικά ρετινοειδή και κορτικοειδή.
• Αζελαϊκό οξύ σε μορφή κρέμας. Έχει βρεθεί ότι καταστέλλει την παραγωγή μελανίνης στην παναδα.
• Χημικά peeling όπως ΑΗΑs ή TCA. Ιδιαίτερα αποτελεσματικά στο επιφανειακό μέλασμα.
• Καλλυντικά προϊόντα με συνδυασμό λευκαντικών και απολεπιστικών ουσιών. Μπορεί να παρέχουν και αντηλιακή προστασία. Συνήθως ενδείκνυνται για μια ήπια παναδα ή ως θεραπεία συντήρησης.

Πως μπορεί να αποφύγει κανείς την επανεμφάνιση του μελάσματος;

Κανείς δε μπορεί να αποκλείσει ότι μια παναδα θα ξαναβγεί ακόμη και μετά από μια άκρως επιτυχημένη αγωγή. Μάλλον είναι ο κανόνας ειδικά σε μια χώρα με μεγάλη ηλιοφάνεια όπως η Ελλάδα. Ωστόσο αυτό μπορεί να περιοριστεί πολύ αν ακολουθηθούν τα απαραίτητα μέτρα προφύλαξης. Τα κυριότερα είναι:

1. Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο και χρήση αντηλιακής κρέμας 12 μήνες το χρόνο. Αρκούν 10 λεπτά απροστάτευτης έκθεσης στον ήλιο για να μηδενίσουν μήνες συνεχούς θεραπείας. Φυσικά ούτε λόγος να γίνεται για ηλιοθεραπεία ή σολάριουμ.
2. Διακοπή της λήψης αντισυλληπτικών εκτός απόλυτης ιατρικής ένδειξης ή επιθυμίας της ασθενούς να τα λαμβάνει έτσι κι αλλιώς.
3. Ευλαβική τήρηση των οδηγιών μετά από επεμβατικές θεραπείες προσώπου για αποφυγή ηλιοέκθεσης όταν αυτό επιβάλλεται.

Το άρθρο Μέλασμα – Πανάδα εμφανίστηκε πρώτα στο Δερματολoγικό Ιατρείο Άστρους.