-Στην ονυχομυκητιαση αιτια ειναι ο τροπος ζωης!

Στην ονυχομυκητιαση αιτια μπορεί να είναι παράγοντες που έχουν  άμεση σχέση με τον σύγχρονο τρόπο ζωής και συμπεριφοράς στα πόδια μας:

Τα κλειστά υποδήματα. Είναι παραδεκτό πως τα κλειστά υποδήματα και στη συνακόλουθη έντονη εφίδρωση των ποδιών σε αυτά έχουν πυροδοτήσει την αύξηση των περιστατικών ονυχομυκητίασης των ποδιών στο δυτικό κόσμο τα τελευταία χρόνια.

Χρήση καλτσών από ακατάλληλο ύφασμα. Οι μάλλινες και οι συνθετικές κάλτσες συνήθως προκαλούν περισσότερη εφίδρωση στα πόδια. Ταυτόχρονα απορροφούν λιγότερο ιδρώτα σε σχέση με τις βαμβακερές. Αυξάνουν έτσι τις πιθανότητες εμφάνισης μυκήτων

Έκθεση χεριών ή ποδιών σε έντονο περιβάλλον υγρασίας. Το νερό είναι άκρως διαβρωτικό για τα νύχια και ευνοεί τη διείσδυση μυκήτων

αλλοι παραγοντες που ευνοουν την ονυχομυκητιαση

Μη αποστειρωμένα ή ακάθαρτα εργαλεία περιποίησης νυχιών

Το ξυπόλυτο περπάτημα σε κοινόχρηστες και πιθανόν μολυσμένες επιφάνειες (π.χ. πλακάκια πισίνας)

Τραυματισμοί νυχιών. Οι συνεχείς τραυματισμοί λόγω ορθοστασίας, εργασίας, βάδισης, τρεξίματος, προκαλούν ξεκόλλημα του νυχιού από το «κρεβάτι» του, την κοίτη. Έτσι πλέον έχουμε ένα «σπήλαιο» ανάμεσα στο νύχι και την κοίτη κατάλληλο για διείσδυση και πολλαπλασιασμό των μυκήτων.

-Στην ονυχομυκητιαση  μπορει να φταινε αλλες παθησεις!

Η  ονυχομυκητίαση προσβάλλει πιο συχνά άτομα που έχουν ιστορικό άλλων παθήσεων. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν νοσήματα τα οποία ευνοούν τον εποικισμό τους γύρω δέρματος και των νυχιών με μύκητες  όπως η βαριά φλεβική ανεπάρκεια ή ο σακχαρώδης διαβήτης. Κι αυτό γιατί έχουμε διαταραχή της τοπικής άμυνας του οργανισμού που επιτρέπει τη διείσδυση των «εισβολέων». Άλλα νοσήματα όπως η ψωρίαση ή το βαρύ έκζεμα μπορεί να καταστρέφουν τα νύχια και να ευνοούν την επιμόλυνση από μύκητες. Υπάρχουν και οι περιπτώσεις καταστροφής των νυχιών από μια φαρμακευτική αγωγή (π.χ. χημειοθεραπεία), πράγμα του τα καθιστά ευάλωτα στην προσβολή από μύκητες.

-Στην ονυχομυκητιαση αιτια ισως ειναι η κληρονομικοτητα!

Κάποια άτομα έχουν την τάση να εμφανίζουν μύκητες στα νύχια ευκολότερα από άλλους. Σε αυτούς μάλιστα η υποτροπή μετά από θεραπεία είναι και πιο συχνή. Έχουμε ακούσει από ειδικούς για αυξημένη συχνότητα εμφάνισης μυκήτων νυχιών στα άτομα της ίδιας οικογένειας. Το ιστορικό ατόμων με επίμονες ονυχομυκητιάσεις δείχνει ότι και οι γονείς τους είχαν το ίδιο πρόβλημα. Συνεπώς το ερώτημα για κληρονομική προδιάθεση στην εμφάνιση μυκήτων στα νύχια είναι λογικό. Ωστόσο σε αυτή την παρατήρηση ο αντίλογος είναι ότι στις περισσότερες των περιπτώσεων μιλάμε για υποκειμενική παρατήρηση μάλλον παρά για αντικειμενικό δεδομένο.

-Στην ονυχομυκητιαση μπορει να ειναι υπευθυνη η υπερβολικη καθαριοτητα!

Εδώ μιλάμε για ένα φαινομενικά παράδοξο που όμως έχει σαφή εξήγηση. Πολλοί χρησιμοποιούν βαριά αντισηπτικά για προστασία του δέρματος από μικρόβια και μύκητες. Με αυτό τον τρόπο καταστρέφουν την ισορροπία στη φυσιολογική μικροχλωρίδα του δέρματος ανάμεσα στα δάκτυλα των παλαμών και των πελμάτων. Η μικροχλωρίδα αποτελεί μια φυσική άμυνα του δέρματος ενάντια σε ξένους εισβολείς. Η διαταραχή της σύνθεσής της αδυνατίζει την άμυνα του δέρματος και επιτρέπει τον εποικισμό του δέρματος των μεσοδακτυλίων από μύκητες. Η προσβολή των νυχιών μετά είναι πολύ πιο εύκολη.

-Ποιος είναι ο μηχανισμός εμφάνισης μυκήτων;

Άσχετα με την αιτία υπάρχει μια τριάδα απαραίτητων συνθηκών που ισχύουν για την εμφάνιση μυκήτων. Μιλάμε για το τρίπτυχο μικροτραυματισμός -ζέστη-υγρασία. Ο μικροτραυματισμός δηλαδή η αόρατη στο γυμνό μάτι διαταραχή της ακεραιότητας της κερατίνης στοιβάδας του νυχιού αποτελεί την πύλη εισόδου του μύκητα. Για να ευδοκιμήσει όμως στο νέο του περιβάλλον ο μύκητας θέλει να έχει το κατάλληλο ζεστό και υγρό περιβάλλον για να πολλαπλασιαστεί. Στην ουσία μιλάμε για μια «καλλιέργεια» του παθογόνου μύκητα που τρώει τα δομικά συστατικά του νυχιού. Ο πολλαπλασιασμός του μύκητα είναι αργός και προχωράει αντίθετα από τη φορά ανάπτυξης του νυχιού.

-Ποια ειναι η εικονα των μυκητων στα νυχια με γυμνο ματι;

Το βασικό χαρακτηριστικό που πρέπει να κάνει έναν ασθενή να υποψιαστεί ότι μπορεί να έχει μύκητες στα νύχια είναι το εξής: οι αλλαγές στο νύχι γίνονται σιγά σιγά. Απότομες αλλαγές κατά πάσα πιθανότητα δεν είναι μύκητες και η αιτία πρέπει να αναζητηθεί αλλού. Η βασική εικόνα είναι η αλλαγή του χρώματος σε κάποιο σημείο. Το χρώμα μπορεί να είναι λευκό, κίτρινο, πράσινο ή καφέ. Μια άλλη αλλαγή είναι η υπωνύχια υπερκεράτωση, δηλαδή το σήκωμα του νυχιού από αντιδραστική υπερπαραγωγή κερατινοκυττάρων. Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να έχουμε καταστροφή του νυχιού (ονυχόλυση) ή και παραμόρφωση του νυχιού. Όμως κι αυτές τις  αλλαγές δεν τις βλέπουμε μόνο στην ονυχομυκητίαση, μα και σε άλλες παθήσεις. Συνεπώς μόνο ο δερματολόγος μπορεί να βάλει την οριστική διάγνωση .

Το άρθρο Ονυχομυκητιαση-Αιτια εμφανίστηκε πρώτα στο Δερματολoγικό Ιατρείο Άστρους.

Ονυχομυκητίαση (μύκητες νυχιών) είναι ο επιστημονικός όρος που περιγράφει τη μόλυνση του νυχιού από μύκητα. Ο μύκητας είναι ένας μικροοργανισμός που αγαπά την υγρασία και τις επιφάνειες του σώματός μας που είναι που είναι κλεισμένες με ρούχα κι υποδήματα ή σε πτυχές. Οι μύκητες μπορεί να είναι φυσιολογικοί κάτοικοι του δέρματός μας και να πολλαπλασιάζονται όταν οι συνθήκες είναι κατάλληλες ή να μεταδοθούν στο δέρμα μας από μολυσμένες επιφάνειες. Όταν ο μύκητας βρίσκει τρόπο να διεισδύσει στο νύχι τότε αρχίζει και πολλαπλασιάζεται μέσα και κάτω από αυτό.

Ποια είναι η εικόνα στην ονυχομυκητίαση;

Η εικόνα ενός νυχιού που πάσχει ποικίλει από αλλαγή του χρώματος σε κάποιο σημείο (ονυχοδυσχρωμία) από το φυσιολογικό ροζ σε κίτρινο, καφέ ή πράσινο. Μερικές φορές το νύχι παχαίνει, ανασηκώνεται και ξεκολλάει από το «κρεβάτι» του στο δάκτυλο ή λεπταίνει. Σε προχωρημένες καταστάσεις το νύχι δείχνει κατεστραμμένο.

Πόσο συχνή είναι η προσβολή των νυχιών από μύκητες;

Όχι τόσο συχνή όσο νομίζει ο κόσμος! Στα 9/10 των περιπτώσεων αλλαγές  στο χρώμα του νυχιού ή καταστροφή του νυχιού ΔΕΝ οφείλονται σε ονυχομυκητίαση. Υπάρχουν πολλές άλλες καταστάσεις με εικόνα που μοιάζει με μύκητες στα νύχια όπως τραυματισμοί, ψωρίαση, λειχήνας, χρόνιο έκζεμα, λήψη φαρμάκων, τρόποι περιποίησης νυχιών (ημιμόνιμα νύχια) κτλ.

Είναι εύκολο να διαπιστώσει κανείς αν έχει μύκητες νυχιών;

Ούτε ο ίδιος ο ασθενής ούτε ο φαρμακοποιός μπορούν να διαπιστώσουν εύκολα αν υπάρχει μύκητας στα νύχια. Κρίνοντας από το ότι στην πλειοψηφία των περιπτώσεων οι αλλαγές του χρώματος των νυχιών δεν είναι μύκητες, καταλαβαίνει κανείς ότι συχνότατα γίνεται άσκοπη χρήση θεραπειών για μύκητες. Κι αυτό μπορεί να γίνεται για πολύ καιρό μέχρι να αποφασίσει ο ασθενής να επισκεφτεί δερματολόγο.

Ποιοι μπορούν να κολλήσουν μύκητες στα νύχια;

Ο κίνδυνος για μύκητες στα νύχια είναι μεγαλύτερος σε όσους εργάζονται για πολλές ώρες με κλειστά παπούτσια ή πλαστικά γάντια, σε όσους ιδρώνουν πολύ εύκολα στα πόδια, σε όσους εκθέτουν τα χέρια και τα πόδια τους  πολλές ώρες σε υγρά περιβάλλοντα. Αυξημένο κίνδυνο έχουν κι όσοι περπατάνε ξυπόλυτοι σε χώρους μεγάλης επικινδυνότητας πχ δημόσιες πισίνες. Σχετικά με τα αίτια της ονυχομυκητίασης διαβάστε περισσότερα εδώ.

Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη προσβάλλονται ευκολότερα. Επίσης η μεγάλη ηλικία  σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για ονυχομυκητίαση. Αντίθετα η ονυχομυκητίαση είναι λιγότερο συχνή στα παιδιά και πολύ σπάνια στα νήπια.

Είναι εύκολο να διαπιστώσει κανείς αν έχει μύκητες νυχιών;

Ούτε ο ίδιος ο ασθενής ούτε ο φαρμακοποιός μπορούν να διαπιστώσουν εύκολα αν υπάρχει μύκητας στα νύχια. Κρίνοντας από το ότι στην πλειοψηφία των περιπτώσεων οι αλλαγές του χρώματος των νυχιών δεν είναι μύκητες, καταλαβαίνει κανείς ότι συχνότατα γίνεται άσκοπη χρήση θεραπειών για μύκητες. Κι αυτό μπορεί να γίνεται για πολύ καιρό μέχρι να αποφασίσει ο ασθενής να επισκεφτεί δερματολόγο.

Πως διαγιγνώσκει ο δερματολόγος αν υπάρχουν μύκητες νυχιών;

Με τρία μέσα: τη λήψη καλού ιστορικού, την καλή κλινική εξέταση και την καλλιέργεια νυχιού.

Τι είναι η ονυχοσκόπηση;

Η ονυχοσκόπηση είναι η λεπτομερής εξέταση του νυχιού. Γίνεται με τη βοήθεια ειδικού επισκοπικού εργαλείου και συχνά είναι αρκετή για να επιβεβαιωθεί η ύπαρξη μυκήτων ή όχι.

Τι είναι η καλλιέργεια νυχιού;

Η καλλιέργεια νυχιού είναι η εξέταση ανίχνευσης μυκήτων στα πλαίσια μικροβιολογικού εργαστηρίου. Η λήψη του προς εξέταση δείγματος γίνεται από ειδικευμένο προσωπικό. Ο εξεταστής παίρνει ξύσμα κάτω από το πάσχον νύχι που χρειάζεται να είναι εκτός θεραπείας για τουλάχιστον 20 μέρες προκειμένου το αποτέλεσμα να είναι αξιόπιστο. Μέρος από το  ξύσμα μπορεί να εξετασθεί άμεσα από τον βιοπαθολόγο για να δούμε εάν περιέχει μύκητες. Το υπόλοιπο καλλιεργείται σε ειδικό υλικό προκειμένου να ταυτοποιήσουμε τον παθογόνο μύκητα. Το αποτέλεσμα της καλλιέργειας βγαίνει μετά από περίπου 20-30 μέρες και πάντα  συνεκτιμάται μαζί με την κλινική εικόνα. Ορισμένα εργαστήρια παρέχουν και μυκητόγραμμα το οποίο βοηθά στην επιλογή της καταλληλότερης δραστικής ουσίας για τη θεραπεία.

Η άμεση αναζήτηση στο μικροσκόπιο και η  καλλιέργεια είναι ο πιο αξιόπιστος τρόπος για να πούμε με σιγουριά εάν υπάρχει μόλυνση του νυχιού από μύκητα ή όχι. Ωστόσο πολλές φορές η εξέταση από το δερματολόγο είναι αρκετή για αυτό.

Πως θεραπεύονται οι μύκητες νυχιών;

Οι μύκητες στα νύχια θεραπεύονται με τοπική αγωγή ή με από του στόματος θεραπεία. Και οι δυο τρόποι απαιτούν μεγάλο χρονικό διάστημα. Τα νύχια των χεριών θεραπεύονται γρηγορότερα από τα νύχια των ποδιών. Απαιτείται πάντα η καθοδήγηση του δερματολόγου καθώς η λήψη αγωγής από τον ασθενή χωρίς ιατρική συμβουλή κατευθείαν από το φαρμακείο μπορεί να είναι άσκοπη ή/και βλαβερή.

Οι κυριότερες μέθοδοι για τη θεραπεία των μυκήτων στα νύχια είναι:

-τοπική εφαρμογή κρέμας ή λάκας

-από του στόματος αγωγή με αντιμυκητιασικά χάπια

-χημική καταστροφή του πάσχοντος νυχιού με ειδική αλοιφή

-χειρουργική αφαίρεση του πάσχοντος νυχιού

-συνδυασμός των παραπάνω

Το ποια θεραπεία είναι η καταλληλότερη εξαρτάται από την περίπτωση. Αυτό αξιολογείται κατά κανόνα από το γιατρό. Είναι πολλές οι φορές που ασθενείς έρχονται στο ιατρείο χρησιμοποιώντας ανεπαρκείς θεραπείες για βαριές ονυχομυκητιάσεις ή ταλαιπωρούνται με την άσκοπη εφαρμογή τοπικών σκευασμάτων σε κάτι το οποίο είναι ένας απλός τραυματισμός του νυχιού. Επίσης δεν είναι λίγες οι αλληλεπιδράσεις των αντιμυκητιασικών χαπιών με άλλα φάρμακα που μπορεί να λαμβάνονται (όπως πχ χάπια για τη χοληστερίνη).

Ωστόσο πάντα ο ασθενής πρέπει να γνωρίζει ότι μόλυνση των νυχιών από μύκητες είναι ιδιαίτερα επίμονη και συχνά εμφανίζει τάσεις επανεμφάνισης.

Υπάρχει φυσικός τρόπος θεραπείας των μυκήτων στα νύχια;

Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότεροι ασθενείς αναζητούν μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις για τη θεραπεία της ονυχομυκητίασης. Έτσι πολλοί  καταφεύγουν σε γιατροσόφια ή στην αλόγιστη χρήση διαφόρων προϊόντων όπως ξύδι, χλωρίνη, διάλυμα ιωδίου, οξυζενέ, ριγανέλαιο. Πολλές φορές αυτές οι παρεμβάσεις χειροτερεύουν την υγεία του νυχιού καθώς λειτουργούν διαβρωτικά και το καταστρέφουν. Ωστόσο υπάρχουν ουσίες όπως τα αιθέρια έλαια (λεβάντα, tea-tree oil ή έλαιο από τεïόδεντρο) με αποδεδειγμένη μυκητοστατική ή μυκητοκτόνο δράση που μπορούν να δράσουν υποβοηθητικά. Σε κάθε περίπτωση απαιτείται η συμβουλή του ειδικού.

Υπάρχει θεραπεία μυκήτων στα νύχια με λέιζερ;

Τελευταία έχει προταθεί σαν εναλλακτική θεραπεία η εφαρμογή ειδικού λέιζερ (Nd-YAG) για την καταστροφή των μυκήτων. Πρόσφατες δημοσιεύσεις σε ιατρικά περιοδικά δείχνουν αντικρουόμενα συμπεράσματα.

Προσωπική μου γνώμη είναι ότι οι έρευνες ως τώρα που υποστηρίζουν τη χρήση λέιζερ στη θεραπεία των μυκήτων πάσχουν ελαφρώς σε αξιοπιστία. Θα χρειαστούν καλύτερα σχεδιασμένες μελέτες για να επιβεβαιώσουν ή να αποκλείσουν την αποτελεσματικότητα αυτής της θεραπείας. Μέχρι τότε καλό είναι να ακολουθούνται οι πιο αποδεκτές μέθοδοι θεραπείας.

Ειδικά η πολύ πιο αποτελεσματική θεραπεία με αντιμυκητιασικά χάπια πρέπει να ελέγχεται για αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα που μπορεί να χορηγούνται. Επειδή όμως η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη, η φροντίδα της υγιεινής των ποδιών μας είναι η καλύτερη προστασία κατά των μυκήτων.

Υπάρχουν τρόποι προφύλαξης από τη μόλυνση των νυχιών ;

Μερικές χρήσιμες οδηγίες για την υγεία των νυχιών μας:

-κρατάμε πάντα τα πόδια μας καθαρά και στεγνά, ιδιαίτερα μετά το μπάνιο ή το ποδόλουτρο

-αλλάζουμε σύχνα κάλτσες ιδιαίτερα όταν είναι ιδρωμένες

-φοράμε πάντα σαγιονάρες γύρω από πισίνες ή στα αποδυτήρια

-αποφεύγουμε να φοράμε παπούτσια που πνίγουν, ζεσταίνουν και ιδρώνουν τα πόδια μας

-εναλλάσσουμε τα ζευγάρια παπουτσιών που φοράμε, ιδιαίτερα το καλοκαίρι

-δεν ανταλλάσσουμε παπούτσια ή πετσέτες με άλλους

-φροντίζουμε να κόβουμε τα νύχια στα χέρια και τα πόδια μας τακτικά

-πλένουμε και καθαρίζουμε το νυχοκόπτη μας με οινόπνευμα

-αποφεύγουμε την πολύωρη έκθεση στο νερό κυρίως κατά τις εργασίες στο σπίτι

-στεγνώνουμε πάντοτε καλά τα χέρια μετά από έκθεση σε νερό, ιδιαίτερα αν αυτό είναι βρώμικο ή έχει προσμίξεις με χώμα ή ακαθαρσίες

-αξιολογούμε πάντα τη δυσοσμία των ποδιών μας. Η προσβολή από μύκητες ανάμεσα στα δάκτυλα συχνά καταλήγει σε προσβολή και των νυχιών.

Το άρθρο Μύκητες Νυχιών (Ονυχομυκητίαση) εμφανίστηκε πρώτα στο Δερματολoγικό Ιατρείο Άστρους.