Τι προσέχουμε στη θεραπεια μυρμηγκιων

Η θεραπεία των μυρμηκιών είναι πάντα στόχος μας. Παράγοντες που λαμβάνουμε υπόψη στην επιλογή θεραπευτικής στρατηγικής είναι οι εξής:

• Ηλικία του ασθενούς
• Δυνατότητες συνεργασίας και συμμόρφωσης του ασθενούς
• Ανθεκτικότητα και διάρκεια ίωσης
• Θέση βλαβών
• Τρόπος ζωής-δραστηριότητες
• Άλλα συνοδά νοσήματα
• Έκθεση στον ήλιο μετά τη θεραπεία

Πάντοτε έχουμε στο μυαλό μας ότι οι μυρμηκιές είναι συνήθως ιδιαίτερα επίμονες και εμφανίζουν συχνά υποτροπές.

Στόχος της θεραπείας είναι η μείωση του ιικού φορτίου σε τέτοιο βαθμό ώστε ο ιός είτε να εξαλειφθεί είτε να περιχαρακωθεί από την άμυνα του οργανισμού και να μπει σε «λανθάνουσα» κατάσταση.

Θεραπεία μυρμηγκιων με τοπικα σκευασματα

Τα τοπικά καυστικά σκευάσματα έχουν εφαρμογή αυστηρά στη σκληρία της μυρμηκιάς. Είναι διαλύματα ή γέλες με κερατολυτική δράση. Απαιτούν σειρά εφαρμογών. Τα προτιμούμε σε πολύ μικρά παιδιά ή όταν δεν είναι επιθυμητή η επεμβατική προσέγγιση. Είναι συνήθως ανώδυνα αλλά μερικές φορές δημιουργούν άσχημα χημικά εγκαύματα σε περίπτωση κακής χρήσης. Καλό είναι να τα αποφεύγουμε σε μυρμηκιές προσώπου.

Θεραπεία μυρμηγκιων με ηλεκτροκαυτηριασμo

Ο ηλεκτροκαυτηριασμός ή διαθερμοπηξία είναι επεμβατική μέθοδος. Προκαλεί ιστική καταστροφή της βλάβης. Η τοπική αναισθησία πριν την εφαρμογή είναι υποχρεωτική. Τη βλάβη την καίμε με  τη βοήθεια υψίσυχνων ραδιοσυχνοτήτων (κι όχι με ηλεκτρικό ρεύμα όπως θεωρούν πολλοί). Η βλάβη εξαχνώνεται και στη θέση της δημιουργείται έλλειμμα που επουλώνεται εντός των επόμενων ημερών.  Εφαρμόζουμε περιποίηση τύπου τραύματος τις επόμενες ημέρες.

Είναι ιδανική μέθοδος για μυρμηκιές που δεν βρίσκονται σε περιοχές πίεσης. Απαιτεί μικρότερο αριθμό συνεδριών και συνήθως μια συνεδρία αρκεί. Μειονέκτημα είναι ο μακρός χρόνος αποθεραπείας, η αποχή από δραστηριότητες και ο κίνδυνος ουλώδους επούλωσης.

Θεραπεία μυρμηγκιων με καυτηριασμο με laser διοξειδιου του ανθρακα

Ο καυτηριασμός με CO2 laser έχει πολλές ομοιότητες με τον ηλεκτροκαυτηριασμό. Κι εδώ εφαρμόζουμε τοπική αναισθησία πριν την πράξη. H ακτίνα λέιζερ προκαλεί εξάχνωση του στόχου και αφήνει έλλειμμα ιστού. Το laser CO2 καίει με μεγαλύτερη ακρίβεια αλλά είναι λιγότερο αποτελεσματικό σε πολύ ξερές βλάβες. Επίσης είναι καλό για βλάβες σε περιοχές που δεν υπάρχει πίεση. Εφαρμόζουμε παρόμοια αποθεραπεία και φροντίδα με τον ηλεκτροκαυτηριασμό.

Θεραπεία μυρμηκιων με κρυοθεραπεια

Η κρυοθεραπεία είναι δημοφιλής επεμβατική μέθοδος θεραπείας μυρμηκιών. Είναι καυτηριασμός με ψύξη σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία. Συνήθως δεν εφαρμόζουμε τοπική αναισθησία. Το συγκριτικό πλεονέκτημα της μεθόδου είναι ότι εκτός από ιστική καταστροφή «χτυπάει» την ίωση και από άλλα δύο μονοπάτια: της απόφραξης των αγγείων που «ταΐζουν» τη μυρμηκιά και της ανοσιακής διέγερσης κατά του ιού. Ο συνδυασμένος αυτός τρόπος δράσης ευθύνεται και για την (επιθυμητή) έντονη αντίδραση του δέρματος στη θεραπεία. Το δέρμα εμφανίζει αμέσως μετά τη θεραπεία γκρι χρώμα και πονάει. Μετά από 1-2 24ωρα κάνει την εμφάνιση της και  φουσκάλα πλήρης υγρού. Η ένταση της αντίδρασης καθορίζει την αποθεραπεία. Δίνουμε οδηγίες για περιποίηση με τοπική αντιβιοτική αγωγή.

Σε περιπτώσεις έντονης αντίδρασης χορηγούμε και από του στόματος αντιβίωση για λίγες μέρες. Η κρυοθεραπεία είναι σαφώς πιο προτιμητέα από τον ηλεκτροκαυτηριασμό για μυρμηκιές πέλματος και σε πολύ «σκληρές» βλάβες. Συνήθως απαιτούνται περισσότερες από μία συνεδρίες. Η σύσταση είναι για ολιγοήμερη αποχή από δραστηριότητες μετά την εφαρμογή. Δείτε εδώ πως γίνεται η κρυοθεραπεία μυρμηκιάς.

Θεραπεια μυρμηγκιων με χειρουργικη αφαίρεση

Η χειρουργική αφαίρεση των μυρμηγκιών αποτελεί ειδική περίπτωση θεραπείας. Τη χρησιμοποιούμε  μόνο για μυρμηκιές σε πολύ ειδικές θέσεις που κάνουν δυσχερή άλλον θεραπευτικό χειρισμό. Έχει όλα τα μειονεκτήματα της χειρουργικής αφαίρεσης, δηλαδή μετεγχειρητικό πόνο, κίνδυνο ουλώδους επούλωσης, ειδική περιποίηση μέχρι την κοπή των ραμμάτων αλλά και μετά. Ωστόσο το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ο κίνδυνος επιμόλυνσης της ίδιας της τομής από τον ιό. Δηλαδή να διασκορπιστεί μικροσκοπικά ο ιός κατά τη διαδικασία της αφαίρεσης και να επιμολύνει τα χειρουργικά όρια. Έτσι μετά όχι μόνο δεν θα έχουμε θεραπεία της προυπάρχουσας μυρμηκιάς, αλλά και εμφάνιση νέας με μέγεθος μεγαλύτερο καθώς θα καταλαμβάνει όλο το μήκος της τομής!

Θεραπεια μυρμηγκιων με pulse–dye laser

Το Pulse-dye laser είναι laser θεραπείας αγγειακών βλαβών. Στοχεύει στο να φράξει τα μικροσκοπικά αγγεία που «ταΐζουν» τη μυρμηγκιά χωρίς να βλάψει τους γειτονικούς ιστούς που περιβάλλουν τη βλάβη. Δεν προκαλεί ιστική καταστροφή αλλά αυτόματο «μάζεμα» της μυρμηκιάς εντός λίγων ημερών.  Δηλαδή η μυρμηκιά ‘’μαζεύει’’ από μόνη της μέσα σε λίγες ημέρες. Φεύγει χωρίς πληγές και φουσκάλες που βλέπει κανείς συνήθως μετά από καυτηριασμούς ή κρυοθεραπείες. Τοπική περιποίηση και αντιβιοτική αγωγή δεν είναι απαραίτητη. Προτιμάμε σε περιπτώσεις που επιθυμούμε άμεση επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες (εργασία, αθλητισμός) χωρίς αποθεραπεία ή σε περίπτωση ύπαρξης προβλημάτων υγείας που μας αποτρέπουν από άλλες επεμβατικές μεθόδους (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης). Δείτε εδώ πως γίνεται θεραπεία πολλαπλών μυρμηκιών με laser.

Το άρθρο Θεραπεια μυρμηγκιων εμφανίστηκε πρώτα στο Δερματολoγικό Ιατρείο Άστρους.

Η κρυοθεραπεία (cryotherapy) είναι ένα βασικό όπλο της επεμβατικής δερματολογίας. Ακόμη είναι θεραπευτική μέθοδος πρώτης γραμμής παρά την εισαγωγή της πριν πολλές δεκαετίες. Ο ορθότερος επιστημονικός όρος στη Δερματολογία είναι κρυοχειρουργική (cryosurgery) ωστόσο το ευρύ κοινό γνωρίζει τη μέθοδο σαν κρυοθεραπεία. Πλέον χρησιμοποιούμε εξίσου και τους δύο όρους.

Η κρυοθεραπεία είναι μια μέθοδος ελεγχόμενης ψύξης σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες με στόχο την καταστροφή ανεπιθύμητων βλαβών. Συνεπώς η βάση της είναι στον τρόπο που αντιδρούν οι ιστοί του οργανισμού στην έκθεση σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Έτσι παραδείγματος χάρη έχει παρατηρηθεί ότι γενικώς τα κύτταρα του οργανισμού είναι ανθεκτικά σε θερμοκρασίες ως και -20°C. Ωστόσο σε χαμηλότερες θερμοκρασίες αρχίζει η κρυσταλλοποίηση και καταστροφή τους. Αυτή η παρατήρηση αποτελεί τη βάση της θεραπείας.

-Πως γινεται η  κρυοθεραπεία ή κρυοχειρουργική;

Κρυοθεραπεία κάνουμε με τη βοήθεια  συσκευής αποθήκευσης και ψεκασμού ενός αερίου που χρησιμοποιούμε για να ψύξει τη βλάβη. Το αέριο αυτό, το κρυογόνο, είναι απολύτως άοσμο και ασφαλές στην εισπνοή. Το συχνότερο κρυογόνο είναι το διοξείδιο του αζώτου. Σπανιότερα χρησιμοποιούμε και το μονοξείδιο του αζώτου. Εφαρμόζουμε το κρυογόνο με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι ο άμεσος ψεκασμός στη βλάβη. Ο δεύτερος είναι με την αρχική ψύξη ειδικού μεταλλικού probe (ή κρυόδιο) και την επαφή του παγωμένου probe στη βλάβη.

Η κρυοχειρουργική έχει συγκεκριμένη διάρκεια ψύξης που εξαρτάται από τον τύπο της βλάβης και το επιθυμητό βάθος της ιστικής καταστροφής. Δηλαδή ο χρόνος εφαρμογής του κρυογόνου ορίζει την ένταση της θεραπείας. Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής ο ασθενής μπορεί να νιώσει αίσθημα τσιμπήματος ή και πόνο. Για αυτό συχνά χρησιμοποιούμε τοπική αναισθησία πριν τη θεραπεία. Μπορούμε να επαναλάβουμε δεύτερο ή και τρίτο κύκλο ψύξης στην ίδια συνεδρία ανάλογα με τη βλάβη.

μηχανισμος κρυοθεραπειας

Η κρυοθεραπεία πυροδοτεί τρεις αντιδράσεις στην περιοχή:

• Ιστική καταστροφή λόγω της ψύξης και απόψυξης (ξεπαγώματος) της βλάβης
• Φράξιμο των μικροσκοπικών αγγείων που αιματώνουν τη βλάβη, πράγμα που προκαλεί τοπική νέκρωση
• Ανοσιακή αντίδραση του οργανισμού με κινητοποίηση των κυττάρων άμυνας και συσσώρευσή τους στην περιοχή.

Όλα αυτά στο γυμνό μάτι μοιάζουν με ένα έγκαυμα εκ ψύχους με κοκκινίλα και ήπια ενοχλήματα το πρώτο 24ωρο. Ακολουθεί η εκδήλωση της αντίδρασης στη θεραπεία. Συνήθως σε μια ήπια κρυοθεραπεία (π.χ. θεραπεία υπερκερατώσεων) μπορεί να είναι μια λεπτή σκουρόχρωμη κρούστα. Επίσης σε μεγαλύτερης έντασης  θεραπεία (π.χ. θεραπεία μυρμηκιών) έχουμε εμφάνιση μεγάλης φουσκάλας στην περιοχή της ψύξης. Η φουσκάλα είναι γεμάτη με ορώδες υγρό ή ακόμη και πύον. Το γύρω δέρμα συνήθως δεν εμφανίζει ερυθρότητα.

Ωστόσο σε ένα ποσοστό των ασθενών που κάνουν κρυοχειρουργική η αντίδραση ίσως να είναι πιο θορυβώδης. Σε αυτή την περίπτωση η εικόνα θυμίζει μόλυνση αλλά δεν είναι! Αντί για φουσκάλα μπορούμε να δούμε ορόρροια ή πυόρροια, πληγή καθώς και πρήξιμο με πόνο στην περιοχή. Αυτό το βλέπουμε σε μεγάλης έντασης εφαρμογές (π.χ. σε δερματικούς καρκίνους) όπου επιθυμούμε μεγάλη ιστική καταστροφή.

-Ποιες είναι οι οδηγίες για μετά την κρυοθεραπεία;

Την περιποίηση της περιοχής μετά την κρυοχειρουργική σε μεγάλο βαθμό την καθορίζει η ένταση του αποτελέσματος. Αποφεύγουμε να βρέξουμε τη θεραπευθείσα περιοχή το πρώτο 24ωρο και παίρνουμε απλά παυσίπονα ένα χρειαστεί. Επίσης προστατεύουμε τη φουσκάλα εάν αυτή σχηματιστεί με αυτοκόλλητο επίδεσμο. Ακόμη εφαρμόζουμε τοπικά αντιβιοτικά σκευάσματα στην περιοχή. Εάν η αντίδραση και η φλεγμονή είναι έντονη σε συνεννόηση με το δερματολογο λαμβάνουμε αντιβίωση από το στόμα για λίγες ημέρες.

-Που μπορουμε να χρησιμοποιησουμε την κρυοθεραπεία;

Η κρυοθεραπεία έχει ένα μεγάλο εύρος εφαρμογών. Πιο αναλυτικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τη θεραπεία των παρακάτω καταστάσεων στη δερματολογία:

• Μυρμηγκιές
• Αιμαγγειώματα
• Θηλώματα
• Κονδυλώματα
• Πυογόνο κοκκίωμα
• Χηλοειδές/υπερτροφική ουλή
• Φλεβική λίμνη χείλους
• Βλεννώδης κύστη
• Σμηγματορροïκή υπερκεράτωση
• Νόσος Bowen
• Δερματική Λεïσμανίαση
• Orf
• Δακτυλιοειδές κοκκίωμα
• Εφηλίδες-Καφέ σημάδια
• Ακτινική Υπερκεράτωση
• Ερυθροπλακία του Queyrat
• Δερματικό κέρας
• Βασικοκυτταρικό επιθηλίωμα
• Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα υψηλής διαφοροποίησης
• Σάρκωμα Kaposi

-Ποιες είναι οι πιθανές παρενέργειες στην κρυοχειρουργική;

Συνήθως οι «παρενέργειες» αμέσως μετά τη κρυοθεραπεία είναι κι επιθυμητές. Κι αυτό γιατί η ένταση των συμπτωμάτων μετά τη θεραπεία (πόνος, πρήξιμο, ορόρροια, πυόρροια) είναι και δείκτης της αποτελεσματικότητας της θεραπείας. Μπορούμε να πούμε δηλαδή ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στην κρυοχειρουργική καρκινικών βλαβών, ισχύει ο κανόνας «όσο πιο άσχημα στην αρχή , τόσο πιο καλά στο τέλος».

Οι όψιμες παρενέργειες της κρυοχειρουργικής μπορεί να είναι ήπια ατροφία στην περιοχή της βλάβης και δυσχρωμίες οι οποίες υποχωρούν προοδευτικά. Επίσης η συχνότητά τους είναι μικρή. Γενικά ως θεραπεία έχει εξαιρετικά αισθητικά αποτελέσματα.

-Ποιες είναι οι αντενδείξεις στην κρυοχειρουργική;

Καλό είναι να αποφεύγουμε την κρυοθεραπεία στις παρακάτω περιπτώσεις νοσημάτων:

• Κρυοσφαιριναιμία
• Νοσήματα κολλαγόνου
• Λήψη ανοσοτροποποιητικών αγωγών
• Πολλαπλό μυέλωμα
• Νόσος Raynaud
• Γαγγραινώδες πυόδερμα
• Αιμοκάθαρση
• Σοβαρος κι αρρύθμιστος σακχαρώδης διαβήτης (σχετική αντένδειξη)

Το άρθρο Κρυοθεραπεία ή κρυοχειρουργική εμφανίστηκε πρώτα στο Δερματολoγικό Ιατρείο Άστρους.

Η μυρμηγκια (ή ορθότερα μυρμηκιά) είναι μια πολύ κοινή δερματική ίωση.  Εμφανίζεται σαν μια σκληρή πλακώδης ή θολωτή βλάβη. Όσο είναι μικρή σε μέγεθος έχει ομαλή και λεία  επιφάνεια. Όταν μεγαλώσει αποκτά ανώμαλη και τραχιά επιφάνεια με απολέπιση. Μπορεί μερικές φορές να δει κανείς και τα μαύρα «αγκαθάκια» της που δεν είναι άλλα από τα αγγεία που την ταΐζουν. Ωστόσο η μυρμηκιά όταν αναπτύσσεται στο πέλμα έχει άλλη εικόνα. Επειδή λόγω πίεσης δεν μπορεί να μεγαλώσει προς τα έξω, όλη η ανάπτυξη γίνεται προς τα μέσα. Σε αυτή την περίπτωση η μυρμηγκιά θυμίζει κάλλο που πονάει κατά τη βάδιση και την πίεση.

Μυρμηκιές εμφανίζονται κυρίως στα χέρια και πόδια, ωστόσο είναι κοινή η εμφάνισή τους και σε άλλες περιοχές του σώματος όπως αγκώνες, γόνατα, πρόσωπο και (πολύ πιο σπάνια) γεννητική χώρα.

Ποια είναι η αιτια της μυρμηκιας;

Η μυρμηγκιά οφείλεται σε  στελέχη της ευρύτερης οικογένειας των HPV ιών (υπότυποι 1,2,4). Στην ίδια οικογένεια ανήκουν και στελέχη που προκαλούν άλλα δερματικά προβλήματα ή που προσβάλλουν ακόμη και βλεννογόνους. Κάποιοι από αυτούς σχετίζονται ακόμη και με την εμφάνιση κακοήθειας. Ωστόσο πρέπει να γίνει σαφές ότι ο υπότυπος της κοινής μυρμηκιάς δε σχετίζεται σε καμία περίπτωση με τους «κακούς» υπότυπους.

Πως μεταδίδεται η μυρμηκιά;

Μεταδίδεται με την επαφή με αλλά άτομα που έχουν μυρμηκιές ή με μολυσμένες από τον ιό επιφάνειες και αντικείμενα (πλακάκια πισίνας, όργανα γυμναστικής κτλ). Επίσης η μυρμηκιά μεταδίδεται με αυτοενοφθαλμισμό, δηλαδή ο ίδιος ο πάσχων μεταφέρει τον ιό σε διαφορετικά σημεία του σώματός του. Ο ιός διεισδύει από μια μικροαμυχή του δέρματος. «Κοιμάται» για διάστημα λίγων ημερών ή εβδομάδων και στη συνέχεια πολλαπλασιάζεται τοπικά εκδηλώνοντας την χαρακτηριστική εικόνα της μυρμηκιάς.

Ποια είναι τα συμπτώματα της μυρμηκιας;

Η μυρμηγκιά στα χέρια είναι κατά κανόνα ασυμπτωματική. Η μυρμηκιά των πελμάτων ή των μεσοδακτυλίων των ποδιών μπορεί να δημιουργήσει αίσθημα πόνου κυρίως λόγω πίεσης, παρόμοιο με αυτό ενός κάλλου.

Είναι μια μυρμηγκια επικίνδυνη;

Σαφώς όχι. Μπορεί όμως να γίνει ενοχλητική ή και επώδυνη, όπως οι μυρμηκιές των πελμάτων. Επίσης οι μυρμηκιές είναι μεταδοτικές και μπορούν να μολύνουν και άλλα άτομα του στενού περιβάλλοντος μας.

Πώς αντιμετωπίζονται οι μυρμηγκιές;

Οι μυρμηκιές πρέπει να θεραπεύονται καθώς είναι μεταδοτικές τόσο σε άλλα σημεία του σώματος όσο και σε άλλους ανθρώπους. Πιο αναλυτικά οι κυριότερες μέθοδοι θεραπεία είναι:

• τοπικά καυστικά σκευάσματα που εφαρμόζονται αυστηρά στη σκληρία της μυρμηκιάς. Απαιτούν σειρά εφαρμογών. Προτιμώνται σε πολύ μικρά παιδιά ή όταν δεν είναι επιθυμητή η επεμβατική προσέγγιση. Είναι συνήθως ανώδυνα αλλά μπορούν να δημιουργήσουν άσχημα χημικά εγκαύματα σε περίπτωση κακής χρήσης. Καλό είναι να αποφεύγονται σε μυρμηκιές προσώπου.
• ηλεκτροκαυτηριασμός. Ιστική καταστροφή της βλάβης. Απαραίτητο είναι να προηγηθεί τοπική αναισθησία. Ιδανική μέθοδος για μυρμηκιές που δεν βρίσκονται σε περιοχές πίεσης. Συνήθως μια συνεδρία αρκεί. Μειονέκτημα είναι ο μακρός χρόνος αποθεραπείας, η αποχή από δραστηριότητες και ο κίνδυνος ουλώδους επούλωσης.
• καυτηριασμός με CO2 laser. Έχει τις ίδιες ενδείξεις με τον ηλεκτροκαυτηριασμό αλλά είναι μειωμένης αποτελεσματικότητας σε πολύ υπερκερατωσικές βλάβες.
• κρυοθεραπεία. Είναι καυτηριασμός με ψύξη σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία. Σαφώς πιο προτιμητέα από τον ηλεκτροκαυτηριασμό για μυρμηκιές πέλματος και σε πολύ «σκληρές» βλάβες. Συνήθως απαιτεί περισσότερες από μία συνεδρίες. Απαιτεί αποχή από δραστηριότητες.
• Χειρουργική αφαίρεση. Θεραπευτική επιλογή μόνο για μυρμηκιές σε πολύ ειδικές θέσεις που καθιστούν δυσχερή άλλον θεραπευτικό χειρισμό. Έχει όλα τα μειονεκτήματα της χειρουργικής αφαίρεσης, ενώ δυστυχώς εμφανίζει υψηλά ποσοστά υποτροπής.
• Pulse-dye laser. Πρόκειται για laser θεραπείας αγγειακών βλαβών. Στοχεύει στο να φράξει τα μικροσκοπικά αγγεία που «ταΐζουν» τη μυρμηγκια χωρίς να βλάψει τους γειτονικούς ιστούς που περιβάλλουν τη βλάβη. Δεν προκαλεί ιστική καταστροφή αλλά αυτόματο «μάζεμα» της μυρμηκιάς. Προτιμάται σε περιπτώσεις που επιθυμούμε άμεση επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες (εργασία, αθλητισμός) χωρίς αποθεραπεία.

Ο τύπος θεραπείας εξαρτάται τόσο από το μέγεθος της μυρμηκιάς, τη θέση της και το βαθμό συνεργασίας του ασθενή. Σαφώς σε μικρά παιδιά προσπαθούμε να αποφύγουμε επεμβατικές μεθόδους.

Το άρθρο Μυρμηγκια ή μυρμηκιά. Τι είναι; εμφανίστηκε πρώτα στο Δερματολoγικό Ιατρείο Άστρους.