Πολλοί ασθενείς προσέρχονται στον δερματολόγο με προσβολή των νυχιών των χεριών ή των ποδιών από μύκητες. Η πάθηση αυτή ονομάζεται ονυχομυκητίαση. Οι μύκητες είναι μικροοργανισμοί που αγαπούν τη ζέστη και την υγρασία. Κυρίως σαπροφυτούν στο δέρμα ή στον περιβάλλοντα χώρο. Οι μύκητες διεισδύουν μέσα και κάτω από την ονυχαία πλάκα και δημιουργούν μια δυσχρωμία και μια προοδευτική αλλαγή στο σχήμα και το πάχος του νυχιού. Η προσβολή του νυχιού μπορεί να είναι ήπια σαν απλή δυσχρωμία ή σοβαρή και καταστροφική για το νύχι. Στο απρόν άρθρο αναλύουμε τα πιθανά αίτια ονυχομυκητίασης.

-Στην ονυχομυκητιαση αιτια ειναι ο τροπος ζωης!

Στην ονυχομυκητιαση αιτια μπορεί να είναι παράγοντες που έχουν  άμεση σχέση με τον σύγχρονο τρόπο ζωής και συμπεριφοράς στα πόδια μας:

Τα κλειστά υποδήματα. Είναι παραδεκτό πως τα κλειστά υποδήματα και στη συνακόλουθη έντονη εφίδρωση των ποδιών σε αυτά έχουν πυροδοτήσει την αύξηση των περιστατικών ονυχομυκητίασης των ποδιών στο δυτικό κόσμο τα τελευταία χρόνια.

Χρήση καλτσών από ακατάλληλο ύφασμα. Οι μάλλινες και οι συνθετικές κάλτσες συνήθως προκαλούν περισσότερη εφίδρωση στα πόδια. Ταυτόχρονα απορροφούν λιγότερο ιδρώτα σε σχέση με τις βαμβακερές. Αυξάνουν έτσι τις πιθανότητες εμφάνισης μυκήτων

Έκθεση χεριών ή ποδιών σε έντονο περιβάλλον υγρασίας. Το νερό είναι άκρως διαβρωτικό για τα νύχια και ευνοεί τη διείσδυση μυκήτων

αλλοι παραγοντες που ευνοουν την ονυχομυκητιαση

Μη αποστειρωμένα ή ακάθαρτα εργαλεία περιποίησης νυχιών

Το ξυπόλυτο περπάτημα σε κοινόχρηστες και πιθανόν μολυσμένες επιφάνειες (π.χ. πλακάκια πισίνας)

Τραυματισμοί νυχιών. Οι συνεχείς τραυματισμοί λόγω ορθοστασίας, εργασίας, βάδισης, τρεξίματος, προκαλούν ξεκόλλημα του νυχιού από το «κρεβάτι» του, την κοίτη. Έτσι πλέον έχουμε ένα «σπήλαιο» ανάμεσα στο νύχι και την κοίτη κατάλληλο για διείσδυση και πολλαπλασιασμό των μυκήτων.

-Στην ονυχομυκητιαση  μπορει να φταινε αλλες παθησεις!

Η  ονυχομυκητίαση προσβάλλει πιο συχνά άτομα που έχουν ιστορικό άλλων παθήσεων. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν νοσήματα τα οποία ευνοούν τον εποικισμό τους γύρω δέρματος και των νυχιών με μύκητες  όπως η βαριά φλεβική ανεπάρκεια ή ο σακχαρώδης διαβήτης. Κι αυτό γιατί έχουμε διαταραχή της τοπικής άμυνας του οργανισμού που επιτρέπει τη διείσδυση των «εισβολέων». Άλλα νοσήματα όπως η ψωρίαση ή το βαρύ έκζεμα μπορεί να καταστρέφουν τα νύχια και να ευνοούν την επιμόλυνση από μύκητες. Υπάρχουν και οι περιπτώσεις καταστροφής των νυχιών από μια φαρμακευτική αγωγή (π.χ. χημειοθεραπεία), πράγμα του τα καθιστά ευάλωτα στην προσβολή από μύκητες.

-Στην ονυχομυκητιαση αιτια ισως ειναι η κληρονομικοτητα!

Κάποια άτομα έχουν την τάση να εμφανίζουν μύκητες στα νύχια ευκολότερα από άλλους. Σε αυτούς μάλιστα η υποτροπή μετά από θεραπεία είναι και πιο συχνή. Έχουμε ακούσει από ειδικούς για αυξημένη συχνότητα εμφάνισης μυκήτων νυχιών στα άτομα της ίδιας οικογένειας. Το ιστορικό ατόμων με επίμονες ονυχομυκητιάσεις δείχνει ότι και οι γονείς τους είχαν το ίδιο πρόβλημα. Συνεπώς το ερώτημα για κληρονομική προδιάθεση στην εμφάνιση μυκήτων στα νύχια είναι λογικό. Ωστόσο σε αυτή την παρατήρηση ο αντίλογος είναι ότι στις περισσότερες των περιπτώσεων μιλάμε για υποκειμενική παρατήρηση μάλλον παρά για αντικειμενικό δεδομένο.

-Στην ονυχομυκητιαση μπορει να ειναι υπευθυνη η υπερβολικη καθαριοτητα!

Εδώ μιλάμε για ένα φαινομενικά παράδοξο που όμως έχει σαφή εξήγηση. Πολλοί χρησιμοποιούν βαριά αντισηπτικά για προστασία του δέρματος από μικρόβια και μύκητες. Με αυτό τον τρόπο καταστρέφουν την ισορροπία στη φυσιολογική μικροχλωρίδα του δέρματος ανάμεσα στα δάκτυλα των παλαμών και των πελμάτων. Η μικροχλωρίδα αποτελεί μια φυσική άμυνα του δέρματος ενάντια σε ξένους εισβολείς. Η διαταραχή της σύνθεσής της αδυνατίζει την άμυνα του δέρματος και επιτρέπει τον εποικισμό του δέρματος των μεσοδακτυλίων από μύκητες. Η προσβολή των νυχιών μετά είναι πολύ πιο εύκολη.

-Ποιος είναι ο μηχανισμός εμφάνισης μυκήτων;

Άσχετα με την αιτία υπάρχει μια τριάδα απαραίτητων συνθηκών που ισχύουν για την εμφάνιση μυκήτων. Μιλάμε για το τρίπτυχο μικροτραυματισμός -ζέστη-υγρασία. Ο μικροτραυματισμός δηλαδή η αόρατη στο γυμνό μάτι διαταραχή της ακεραιότητας της κερατίνης στοιβάδας του νυχιού αποτελεί την πύλη εισόδου του μύκητα. Για να ευδοκιμήσει όμως στο νέο του περιβάλλον ο μύκητας θέλει να έχει το κατάλληλο ζεστό και υγρό περιβάλλον για να πολλαπλασιαστεί. Στην ουσία μιλάμε για μια «καλλιέργεια» του παθογόνου μύκητα που τρώει τα δομικά συστατικά του νυχιού. Ο πολλαπλασιασμός του μύκητα είναι αργός και προχωράει αντίθετα από τη φορά ανάπτυξης του νυχιού.

-Ποια ειναι η εικονα των μυκητων στα νυχια με γυμνο ματι;

Το βασικό χαρακτηριστικό που πρέπει να κάνει έναν ασθενή να υποψιαστεί ότι μπορεί να έχει μύκητες στα νύχια είναι το εξής: οι αλλαγές στο νύχι γίνονται σιγά σιγά. Απότομες αλλαγές κατά πάσα πιθανότητα δεν είναι μύκητες και η αιτία πρέπει να αναζητηθεί αλλού. Η βασική εικόνα είναι η αλλαγή του χρώματος σε κάποιο σημείο. Το χρώμα μπορεί να είναι λευκό, κίτρινο, πράσινο ή καφέ. Μια άλλη αλλαγή είναι η υπωνύχια υπερκεράτωση, δηλαδή το σήκωμα του νυχιού από αντιδραστική υπερπαραγωγή κερατινοκυττάρων. Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να έχουμε καταστροφή του νυχιού (ονυχόλυση) ή και παραμόρφωση του νυχιού. Όμως κι αυτές τις  αλλαγές δεν τις βλέπουμε μόνο στην ονυχομυκητίαση, μα και σε άλλες παθήσεις. Συνεπώς μόνο ο δερματολόγος μπορεί να βάλει την οριστική διάγνωση .